Sau 115 năm, sự kiện này không chỉ mang ý nghĩa lịch sử to lớn mà còn chứa đựng những giá trị hiện thực sâu sắc đối với công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới.
Đặc biệt, đối với Thủ đô Hà Nội - trung tâm chính trị, hành chính quốc gia, trái tim của cả nước, việc nghiên cứu, vận dụng và phát huy những giá trị từ hành trình tìm đường cứu nước của Bác có ý nghĩa thiết thực trong quá trình xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”, xứng đáng với vai trò đầu tàu phát triển và trung tâm hội tụ, kết tinh các giá trị văn hóa dân tộc.
Giá trị lịch sử trường tồn của sự kiện Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước
Lịch sử dân tộc Việt Nam hiện đại ghi nhận nhiều dấu mốc có ý nghĩa bước ngoặt, trong đó sự kiện ngày 5-6-1911 - khi người thanh niên Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước, là một trong những mốc son đặc biệt quan trọng. Từ quyết định lịch sử ấy đã hình thành một hành trình cách mạng vĩ đại, dẫn đến việc tìm ra con đường giải phóng dân tộc đúng đắn, khai sinh một thời đại mới của dân tộc Việt Nam - thời đại độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.
Kỷ niệm 115 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước không chỉ là dịp tri ân công lao trời biển của Người mà còn là cơ hội để nhận thức sâu sắc hơn những giá trị lịch sử, văn hóa, chính trị và hiện thực mà sự kiện này mang lại. Đối với Hà Nội - Thủ đô ngàn năm văn hiến, nơi gắn bó mật thiết với cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, việc phát huy những giá trị ấy có ý nghĩa đặc biệt trong thực hiện khát vọng phát triển đất nước và xây dựng Thủ đô trong thời kỳ mới.
Đầu thế kỷ XX, dân tộc Việt Nam đứng trước cuộc khủng hoảng sâu sắc về đường lối cứu nước. Nhiều phong trào yêu nước diễn ra sôi nổi nhưng đều chưa tìm được con đường giải phóng dân tộc hiệu quả. Trong bối cảnh đó, Nguyễn Tất Thành đã lựa chọn một hướng đi khác biệt: Ra nước ngoài để tìm hiểu bản chất của chủ nghĩa thực dân và tìm con đường giải phóng dân tộc phù hợp với xu thế phát triển của thời đại.
Quyết định ra đi ngày 5-6-1911 thể hiện tầm nhìn vượt trước thời đại, tư duy độc lập, sáng tạo và bản lĩnh chính trị đặc biệt của Nguyễn Tất Thành. Từ hành trình gần 30 năm bôn ba qua nhiều quốc gia và châu lục, Người đã đến với chủ nghĩa Mác - Lênin, tìm thấy con đường giải phóng dân tộc theo quỹ đạo cách mạng vô sản.
Giá trị lịch sử lớn nhất của sự kiện này là mở ra bước ngoặt căn bản trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Từ việc tìm ra con đường cứu nước đúng đắn, Nguyễn Ái Quốc đã chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam đầu năm 1930; lãnh đạo nhân dân tiến hành thắng lợi Cách mạng Tháng Tám năm 1945; khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa; đưa dân tộc bước vào kỷ nguyên độc lập, tự do.
Nhìn lại chặng đường 115 năm, có thể khẳng định rằng sự kiện Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước không chỉ là quyết định của một cá nhân yêu nước mà là bước ngoặt làm thay đổi vận mệnh dân tộc, mở đường cho những thắng lợi vĩ đại của cách mạng Việt Nam trong thế kỷ XX và đầu thế kỷ XXI.
Giá trị văn hóa sâu sắc từ hành trình tìm đường cứu nước
Sự kiện Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước còn mang ý nghĩa văn hóa đặc biệt, phản ánh những phẩm chất tốt đẹp của con người Việt Nam.
Trước hết, đó là biểu tượng của lòng yêu nước và khát vọng độc lập dân tộc. Tình yêu nước của Hồ Chí Minh không dừng ở cảm xúc mà được chuyển hóa thành hành động cách mạng quyết liệt, kiên trì và đầy trí tuệ. Đây là giá trị văn hóa cốt lõi của dân tộc Việt Nam được Người nâng lên tầm cao mới.
Thứ hai, hành trình tìm đường cứu nước thể hiện tinh thần ham học hỏi, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại. Hồ Chí Minh đã tiếp cận nhiều nền văn hóa khác nhau nhưng luôn giữ vững bản sắc dân tộc. Người là hiện thân tiêu biểu của sự kết hợp hài hòa giữa văn hóa dân tộc và văn hóa nhân loại, giữa truyền thống và hiện đại.
Thứ ba, đó là biểu tượng của ý chí tự lực, tự cường và khát vọng vươn lên. Trong hoàn cảnh vô cùng khó khăn nơi đất khách quê người, Nguyễn Ái Quốc vẫn kiên trì theo đuổi mục tiêu cứu nước, cứu dân. Ý chí ấy trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều thế hệ người Việt Nam trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước.
Đối với Hà Nội - nơi hội tụ và kết tinh những giá trị văn hóa tiêu biểu của dân tộc, việc phát huy tinh thần học tập, sáng tạo, hội nhập và tự cường của Hồ Chí Minh có ý nghĩa quan trọng trong xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh, hiện đại nhưng vẫn nhân văn, nghĩa tình, đậm đà bản sắc dân tộc.
Giá trị chính trị và hiện thực trong sự nghiệp xây dựng đất nước hiện nay
Sau 115 năm, tư tưởng và khát vọng mà Hồ Chí Minh khởi nguồn từ hành trình tìm đường cứu nước vẫn là động lực tinh thần to lớn đối với sự nghiệp phát triển đất nước.
Bài học đầu tiên là kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Đây là lựa chọn lịch sử của dân tộc Việt Nam, được thực tiễn cách mạng chứng minh là đúng đắn và tiếp tục là nền tảng tư tưởng cho công cuộc đổi mới hiện nay.
Bài học thứ hai là phát huy tinh thần đổi mới, sáng tạo. Nếu năm 1911, Nguyễn Tất Thành đã dũng cảm vượt qua những khuôn mẫu cũ để tìm một con đường mới cho dân tộc, thì ngày nay, tinh thần ấy cần được vận dụng trong phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế.
Bài học thứ ba là kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại. Hồ Chí Minh luôn coi trọng việc tranh thủ những thành tựu tiến bộ của nhân loại để phục vụ lợi ích quốc gia. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, bài học này càng có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc.
Bài học thứ tư là đặt lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân lên trên hết. Mục tiêu cao nhất của Hồ Chí Minh là đem lại độc lập cho dân tộc, tự do và hạnh phúc cho nhân dân. Đây cũng là mục tiêu xuyên suốt của sự nghiệp xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay.
Vận dụng những giá trị từ hành trình tìm đường cứu nước vào xây dựng Thủ đô Hà Nội trong thời kỳ mới
Là trung tâm chính trị, hành chính quốc gia, trung tâm lớn về văn hóa, giáo dục, khoa học, công nghệ và hội nhập quốc tế, Hà Nội có vai trò đặc biệt quan trọng trong sự phát triển chung của đất nước. Kỷ niệm 115 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước là dịp để Hà Nội tiếp tục phát huy vai trò tiên phong trong hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước hùng cường, văn minh, thịnh vượng.
Trước hết, cần phát huy mạnh mẽ tinh thần đổi mới và khát vọng phát triển. Hà Nội phải tiếp tục đi đầu trong cải cách hành chính, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tri thức, xây dựng chính quyền số, đô thị thông minh và xã hội số. Đây chính là sự vận dụng sáng tạo tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới mà Hồ Chí Minh đã thể hiện từ năm 1911.
Thứ hai, xây dựng Hà Nội thực sự trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu của cả nước. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, nguồn lực quan trọng nhất là tri thức và con người. Hà Nội cần tập trung phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thu hút nhân tài, thúc đẩy nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ hiện đại.
Thứ ba, phát huy giá trị văn hóa Thăng Long - Hà Nội gắn với tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Văn hóa phải trở thành nguồn lực nội sinh, động lực phát triển bền vững. Việc xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh cần được gắn với giáo dục lòng yêu nước, trách nhiệm công dân và khát vọng cống hiến cho cộng đồng.
Thứ tư, xây dựng Hà Nội xanh, thông minh và phát triển bền vững. Những vấn đề về ô nhiễm môi trường, ùn tắc giao thông, quá tải hạ tầng đang đặt ra nhiều thách thức. Điều đó đòi hỏi tinh thần quyết tâm, tầm nhìn chiến lược và tư duy đổi mới như bài học từ hành trình tìm đường cứu nước của Hồ Chí Minh.
Thứ năm, tăng cường hội nhập quốc tế và quảng bá hình ảnh Thủ đô. Hồ Chí Minh là biểu tượng của tinh thần hội nhập trên nền tảng độc lập, tự chủ. Hà Nội cần tiếp tục mở rộng hợp tác quốc tế, phát triển ngoại giao văn hóa, nâng cao vị thế của Thủ đô trong mạng lưới các thành phố sáng tạo và thành phố toàn cầu.
Đặc biệt, việc triển khai Luật Thủ đô năm 2026, thực hiện Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và hiệu quả sau 1 năm thực hiện chính quyền địa phương hai cấp; triển khai mô hình thí điểm “xã, phường xã hội chủ nghĩa”, xây dựng Hà Nội trở thành thành phố “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại” chính là những nhiệm vụ cụ thể để hiện thực hóa khát vọng phát triển mà Chủ tịch Hồ Chí Minh hằng mong muốn.
Tròn 115 năm kể từ ngày Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước, giá trị lịch sử, văn hóa, chính trị và hiện thực của sự kiện trọng đại này vẫn tỏa sáng trong dòng chảy phát triển của dân tộc. Đó là biểu tượng của lòng yêu nước, ý chí độc lập, tinh thần đổi mới sáng tạo, khát vọng phát triển và hội nhập quốc tế. Đối với Hà Nội, việc phát huy những giá trị từ hành trình tìm đường cứu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là yêu cầu chính trị, tư tưởng mà còn là động lực tinh thần quan trọng để xây dựng Thủ đô trở thành trung tâm phát triển năng động, hiện đại, giàu bản sắc văn hóa và có sức cạnh tranh quốc tế cao.
Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Vĩnh Thanh