Theo dự báo, trong tháng 6/2026, khu vực Hà Nội có thể xuất hiện từ 2-3 đợt nắng nóng, trong đó có những thời điểm nắng nóng gay gắt; cuối tháng có khả năng xảy ra một đợt mưa lớn kèm các hiện tượng thời tiết cực đoan như dông, lốc, sét, gió giật mạnh và ngập úng cục bộ. Nhiệt độ trung bình dao động từ 30,5-32 độ C, độ ẩm từ 48-72%.
Đối với sản xuất lúa vụ Mùa, trà mùa sớm và cực sớm được gieo mạ từ ngày 1 đến 10/6, cấy từ ngày 12 đến 20/6. Trà chính vụ gieo mạ từ ngày 10 đến 20/6, cấy từ ngày 20/6 đến 5/7; diện tích gieo thẳng thực hiện từ ngày 10 đến 20/6.
Ngành chuyên môn nhận định thời tiết nắng nóng xen kẽ các đợt mưa dông sẽ tạo điều kiện phát sinh một số đối tượng dịch hại như chuột, ốc bươu vàng, sâu cuốn lá nhỏ và sâu đục thân.
Đồng thời, mưa lớn cuối tháng có thể gây ngập úng trên một số diện tích mới gieo cấy nếu không chủ động tiêu thoát nước. Đối với sâu cuốn lá nhỏ, bà con cần tăng cường kiểm tra đồng ruộng, theo dõi chặt chẽ diễn biến mật độ sâu, đặc biệt tại các ruộng ven làng, ven hàng cây, gần khu vực có ánh sáng đèn hoặc những chân ruộng xanh tốt, bón thừa đạm. Sâu non thường ăn phần biểu bì lá, tạo các vệt trắng dọc theo gân lá, sau đó cuốn lá làm tổ và tiếp tục gây hại bên trong. Ngành chuyên môn khuyến cáo phân loại trà lúa để áp dụng biện pháp phòng trừ phù hợp; đối với lúa giai đoạn làm đòng, khi mật độ sâu đạt từ 20 con/m² trở lên cần sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đặc trị khi sâu tuổi 1-2.
Đối với sâu đục thân lứa 3, đối tượng có khả năng gây hại trên mạ mùa và lúa mùa sớm, làm xuất hiện hiện tượng dảnh héo. Nông dân cần thường xuyên thăm đồng, ngắt bỏ ổ trứng, loại bỏ dảnh héo khi nhổ hoặc xúc mạ đem cấy. Những diện tích mạ muộn có mật độ ổ trứng cao trên 0,3 ổ/m² cần áp dụng các biện pháp phòng trừ theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn. Riêng giai đoạn lúa đẻ nhánh, không khuyến cáo phun thuốc phòng trừ sâu đục thân do cây lúa có khả năng tự phục hồi và đền bù cao.
Ngoài sâu bệnh hại, ngành nông nghiệp cũng lưu ý hiện tượng vàng lá sinh lý thường xuất hiện trong điều kiện chuyển tiếp từ vụ Xuân sang vụ Mùa khi lượng rơm rạ tồn dư lớn. Quá trình phân hủy rơm rạ trong điều kiện ngập nước sinh ra các khí độc như H₂S và CH₄ làm bộ rễ lúa thâm đen, cây sinh trưởng kém, lá vàng từ gốc lên ngọn. Khi gặp hiện tượng này, bà con cần bón vôi kết hợp làm cỏ, sục bùn để giải phóng khí độc, sau đó rút cạn nước từ 2-3 ngày rồi đưa nước trở lại và bón thêm lân giúp bộ rễ phục hồi. Tuyệt đối không bón đạm hoặc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật khi lúa đang bị vàng lá sinh lý.
Để bảo đảm cây lúa sinh trưởng tốt, ngành nông nghiệp khuyến cáo duy trì mực nước trong ruộng từ 3-5cm khi bón phân; bón lót đầy đủ phân hữu cơ hoặc phân chuồng hoai mục kết hợp phân lân và khoảng 20% lượng đạm.
Sau cấy từ 5-7 ngày tiến hành bón thúc đẻ nhánh với 50% lượng đạm và 50% lượng kali; bón đón đòng đúng thời điểm, cân đối giữa đạm, lân và kali, tránh bón thừa đạm làm tăng nguy cơ sâu bệnh.
Sau thu hoạch lúa Xuân, các địa phương cần khẩn trương làm đất, cày vùi rơm rạ kết hợp xử lý bằng các chế phẩm sinh học như Trichoderma, AT-YTB hoặc sử dụng vôi để đẩy nhanh quá trình phân hủy, hạn chế ngộ độc hữu cơ và nguồn sâu bệnh cho vụ Mùa. Bà con cũng có thể thu gom rơm rạ để làm thức ăn chăn nuôi, trồng nấm hoặc ủ phân hữu cơ. Việc tuyệt đối không đốt rơm rạ không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn giúp giảm phát thải khí nhà kính, giảm chi phí phân bón và hạn chế nguồn bệnh cho vụ sản xuất tiếp theo.
Việc chủ động thực hiện các biện pháp kỹ thuật theo khuyến cáo của ngành nông nghiệp sẽ góp phần giảm thiểu thiệt hại do thời tiết bất lợi, nâng cao năng suất, chất lượng lúa vụ Mùa năm 2026, hướng tới nền nông nghiệp xanh, an toàn và phát triển bền vững trên địa bàn xã Vĩnh Thanh.