Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 được Quốc hội khóa XVI thông qua đã bổ sung nhiều cơ chế, chính sách mới về tổ chức chính quyền địa phương, tăng cường phân quyền, phân cấp, đẩy mạnh xây dựng nền hành chính số và công vụ số. Đây là những nội dung quan trọng nhằm tạo điều kiện để chính quyền các cấp của Thủ đô chủ động hơn trong quản lý, điều hành, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu của người dân và doanh nghiệp.
Đổi mới tổ chức chính quyền địa phương phù hợp với vị thế, vai trò của Thủ đô
Với đặc điểm là đô thị đặc biệt có quy mô dân số lớn, tốc độ đô thị hóa cao và yêu cầu quản lý ngày càng phức tạp, Hà Nội cần một mô hình chính quyền bảo đảm tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả và phục vụ Nhân dân tốt hơn.
Luật Thủ đô năm 2026 tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý để tổ chức chính quyền địa phương theo hướng phân định rõ nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm giữa các cấp chính quyền; tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu trong quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện nhiệm vụ.
Việc đổi mới tổ chức bộ máy không chỉ hướng tới nâng cao chất lượng quản lý nhà nước mà còn xây dựng một nền hành chính chuyên nghiệp, minh bạch, gần dân, sát dân và phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn.
Tăng cường phân quyền, nâng cao tính chủ động của chính quyền Thành phố
Một trong những điểm mới nổi bật của Luật Thủ đô năm 2026 là mở rộng cơ chế phân quyền cho Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân và Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội trong một số lĩnh vực quản lý nhà nước theo quy định.
Việc tăng cường phân quyền giúp Thành phố chủ động giải quyết kịp thời những vấn đề phát sinh từ thực tiễn, giảm bớt các thủ tục trung gian, rút ngắn thời gian xử lý công việc, nâng cao hiệu quả quản lý và tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp.
Cùng với quyền hạn được giao, các cơ quan, cá nhân có thẩm quyền phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm giải trình, chịu sự kiểm tra, giám sát và bảo đảm công khai, minh bạch trong quá trình thực thi nhiệm vụ.
Đẩy mạnh phân cấp, phát huy vai trò chủ động của các cấp chính quyền
Bên cạnh phân quyền từ Trung ương cho Thành phố, Luật Thủ đô năm 2026 tiếp tục tạo điều kiện để đẩy mạnh phân cấp giữa các cấp chính quyền của Thành phố theo nguyên tắc phù hợp với năng lực quản lý, điều kiện thực tế và yêu cầu phát triển.
Việc giao nhiệm vụ cho cơ quan, đơn vị có đủ điều kiện thực hiện sẽ góp phần giảm bớt khâu trung gian, nâng cao trách nhiệm của từng cấp chính quyền, đồng thời giúp người dân được tiếp cận các dịch vụ hành chính công thuận tiện, nhanh chóng hơn.
Xây dựng nền hành chính số, công vụ số - bước chuyển quan trọng trong quản lý nhà nước
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, Luật Thủ đô năm 2026 đã xác định xây dựng nền hành chính số, công vụ số là một trong những giải pháp đột phá để hiện đại hóa hoạt động của bộ máy chính quyền.
Việc ứng dụng dữ liệu số, hồ sơ điện tử, nền tảng số và các công nghệ hiện đại sẽ góp phần đổi mới phương thức quản lý, điều hành và làm việc của đội ngũ cán bộ, công chức. Người dân, doanh nghiệp có thể tiếp cận các dịch vụ công trực tuyến thuận lợi hơn, giảm thời gian, chi phí thực hiện các thủ tục hành chính.
Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng chính quyền số, đô thị thông minh và nâng cao năng lực cạnh tranh, sức hấp dẫn của Thủ đô trong giai đoạn phát triển mới.
Phát huy vai trò của chính quyền cấp xã trong đưa Luật vào cuộc sống
Là cấp chính quyền trực tiếp gắn bó với Nhân dân, chính quyền cấp xã giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức thực hiện các quy định của Luật Thủ đô.
Ủy ban nhân dân cấp xã cần chủ động đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến nội dung của Luật đến cán bộ, công chức, người lao động và Nhân dân; nâng cao chất lượng giải quyết công việc; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hoạt động quản lý, phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Đồng thời, cần phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, đội ngũ tuyên truyền viên pháp luật, hòa giải viên ở cơ sở và cộng đồng dân cư trong việc tuyên truyền, vận động Nhân dân chấp hành và thực hiện tốt các quy định của Luật.
Những lợi ích thiết thực đối với người dân và doanh nghiệp
Những đổi mới về tổ chức chính quyền, phân quyền, phân cấp và xây dựng nền hành chính số theo Luật Thủ đô năm 2026 sẽ tạo ra nhiều thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.
Thủ tục hành chính từng bước được giải quyết nhanh hơn, minh bạch hơn; việc tiếp cận các dịch vụ công trở nên thuận tiện hơn; người dân có nhiều điều kiện tham gia đóng góp ý kiến, giám sát hoạt động của chính quyền.
Đối với doanh nghiệp, môi trường đầu tư, kinh doanh tiếp tục được cải thiện, góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân Thủ đô.
Luật Thủ đô năm 2026 với những cơ chế mới về tổ chức chính quyền địa phương, phân quyền, phân cấp và xây dựng nền hành chính số là bước tiến quan trọng trong quá trình đổi mới quản trị đô thị. Việc triển khai hiệu quả các quy định của Luật sẽ góp phần xây dựng chính quyền Thủ đô chuyên nghiệp, hiện đại, minh bạch, hoạt động vì Nhân dân và đáp ứng yêu cầu phát triển trong thời kỳ mới.